Barcha narsalar
-
ABELMOSCHUS ESCULENTUS (L.) MOENCH (BAMIYA) O‘SIMLIGI URUG’IDAN EKSTRAKT OLISH TEXNOLOGIYASI
Mazkur maqolada dorivor o’simlik sifatida keng qo'llaniladigan bamiya (Abelmoschus esculentus L.) xomashyosidan biologik faol tnoddalarga boy quruq ekstrakt olish texnologiyasini ishlab chiqish masalalari yoritilgan. Tadqiqot davomida o’simlik xomashyosini tayyorlash, ekstraksiya usulini tanlash, optimal erituvchi konsentratsiyasini aniqlash, konsentratsiyalash vaquritish bosqichlari ilmiyasosda tahlil qilindi. Olingan quruq ekstraktningsifatko ‘rsatkichlari baholandi. Ish natijalari farmatsevtika sanoatida bamiya asosida fitopreparatlar yaratish uchun ilmiy-amaliy ahamiyatga ega.
-
BOKSCHILARDA EXOKARDIOGRAFIK KO‘RSATKICHLAR DINAMIKASI VA ULARNING JISMONIY ISH QOBILIYATI HAMDA BIOKIMYOVIY MARKERLAR BILAN O‘ZARO BOG‘LIQLIGI
Мақолада боксчилар эхокардиографик кўрсаткичлари ва жисмоний иш қобилияти ҳамда биокимёвий маркерлар билан ўзаро богликлик борасида олинган натижалар келтирилган.
-
BOKSDA PSIXOLOGIK YONDASHUV: MUVAFFAQIYAT KALITI
Xulosa Ushbu maqolada boksning jismoniy va psixologik tayyorgarlikni o'z ichiga olgan sport turi sifatidagi xususiyatlari ko'rib chiqiladi. Jang texnikasi va taktikasining asosiy jihatlari, murabbiyning roli va sportchining ruhiy barqarorligining ahamiyati tahlil qilinadi. Tizimli mashg‘ulotlarning jismoniy rivojlanishga, irodaviy sifatlarni shakllantirishga ta’siriga alohida e’tibor beriladi. Maqola sport psixologiyasi sohasidagi mutaxassislar, murabbiylar va ilmiy nuqtai nazardan boksga qiziqqan bar bir kishi uchun foydali bo'ladi.
-
COVID 19 ИНФЕКЦИЯСИ БИЛАН ХАСТАЛАНГАН БЕМОРЛАР МЕДИКАМЕНТОЗ ДАВОСИ ФАРМАКОЭПИДЕМИОЛОГИК ТАХЛИЛИ
Макрлада COVID 19 инфекциясига чалинган ва стационар шароитда даволанган беморлар медикаментов давосида кўлланган дори воситаларининг гуруҳлари ва қўлланиш частотаси ўрганилган. Дори воситаларининг частотали анализи бемор жинси, касаллик кечуви огирлик даражалари ва ёндош касалликлар мавжудлиги кесимида ўрганилган. Олинган натижалар даво жараёнида цўлланган дори воситалари ва улар гурууларини улушлари бемор жинси, касаллик кечуви огирлик даражалари ва ёндош касалликлар мавжудлиги билан муаъян богликутк мавжудлигини кўрсатади.
-
Elita eshkak eshishda sport tibbiyotining zamonaviy tendentsiyalari va istiqbollari: fizika, biomexanika va raqamli texnologiyalarning integratsiyasi (adabiyotlar sharhi)
Ushbu tadqiqot akademik eshkak eshish bo ‘yicha sport tibbiyotining zamonaviy tendensiyalari va rivojlanish istiqbollariga bag ‘ishlangan analitik sharhdir. 2020-2025 yillardagi dolzarb ma ’lumotlar asosida eshkak eshuvchilarning fiziologik va biomekanik moslashuvi, jarohatlanish tuzilishi hamda tibbiy reabilitatsiya usullarining asosiy jihatlari tahlil qilinadi. Sun ’iy intellekt, telemeditsina va taqiladigan qurilmalarni о ‘z ichiga olgan raqamli texnologiyalarni sportchilarni monitoring qilish va tibbiy kuzatuv tizimiga integratsiya etishga alohida e’tibor qaratiladi. Mashg‘ulot jarayonining samaradorligini oshirish, ortiqcha yuklanish holatlarining oldini olish va sport faoliyatini uzaytirishda multidisiplinar modellarning hamda shaxsga yo‘naltirilgan strategiyalarning o‘rni asoslab beriladi. Maqolada elita sportida ortib borayotgan talablar sharoitida eshkak eshuvchilarni tibbiy ta ’minlashga ilmiy asoslangan yondashuv zarurligi ta ’kidlanadi.
-
FUTBOLCHILARNING LABORATORIY O'YISHINING O'YINCHI POZISTASI BO'YICHAQIYOSIY TAHLILI
О ‘zbekistonningyuqori professionalfutbolchilaridagematopoezningfunksionalAnnotatsiya: О ‘zbekistonning yuqori professional futbolchilarida gematopoezning funksional imkoniyatlari о ‘yin faoliyatining о ‘ziga xos xususiyatlari bilan bog ‘liq. Eritropoez quyidagi tartibda kuchayadi: yarim himoyachi —► hujumchi darvozabon/himoyachi; leykotsitlar tarkibi quyidagi ketma-ketlikda oshadi: himoyachi —*■ darvozabon —> hujumchi —> yarim himoyachi; gemoglobin miqdori quyidagicha oshadi: himoyachi —> yarim himoyachi —*■ hujumchi darvozabon.
-
FUTBOLDA PSIXOLOGIK YONDASHUV: MUVAFFAQIYAT KALITI
Ushbu maqolada bizpsixologiyafutbolga qanday ta'sir qilishini va qanday usullarfutbolchilargayuqori natijalarga erishishda yordam berishini ko'rib chiqamiz. Futbol shunchaki jismoniy tayyorgarlik, texnika va taktika hal qiluvchi rol o'ynaydigan o'yin emas. Futbolningruhiyjihati ko'pincha muvaffaqiyatga erishishda halqiluvchi omilga aylanadi. Futbolchi nafaqat to'pni nazorat qilishi, balki stressga dosh bera olishi, konsentratsiya va o'ziga ishonchni saqlab turishi kerak. Busiz, ayniqsa, jiddiy ishyuki, muxlislar bosimi va doimiy raqobat sharoitida izchilyuqori natijalarni ko'rsatib bo'lmaydi.
-
ISTIQBOLLI SPORTCHILARNI TANLASHDA TEMPERAMENTNI BAHOLASH USULLARINI QIYOSIY O'RGANISH
Ushbu maqolada istiqbolli sportchilarni tanlashda foydalanish uchun temperamentni baholash optimal usulini aniqlash bo'yicha qiyosiy tadqiqot natij atari keldrilgan. Yetmish old nafar ko'ngilli uchta temperamentni baholash usuli (Aysenck va Strelau so'rovnomalari va B.P. Ilyinning refleks-motor testlari) yordamida tekshirildi. Aysenck so'rovnomasi bit an test o'tkazish Strelau so'rovnomasiga qaraganda sub'ektiv tebranishlar bilan temperament namoyon bo'lishining o'zgaruvchanligini ko'proq darajada ekanligi ko'rsadldi. Istiqbolli sportchilarni tanlash uchun refleks-motor usullaridan foydalangan holda markaziy asab tizimining dpologik xususiyatlarini o'rganishga asoslangan temperamentni baholash testlari afzalroqdir.
-
Og'ir vazn toifasidagi kuchli sport turlari bo'yicha professional sportchilar orasida metabolik sindrom
Maqolada og'ir vazn toifasidagi kuchli sport sportchilarida metabolik sindrom muammosi ochib berilgan. Og'ir atletikachilaming antropometrik farqlari, xususan, yog1 to'qimalarining ko'payishi, В MI va mushaklarning yuqori kuchi qayd etilgan. Shu bilan birga, ular kamroq aerobik chidamlilikka ega, bu og'ir vazn toifalarida yuqori vazn chegarasi va sportfanlarining o'zigaxos xususiyatlari bo'yicha qat'iy cheklovlarningyo'qligi bilan bog'liq. Ushbu toifadagisportchilarga katta sportni tark etgandan keyin ham kuch-quvvat mashqlari va dinamik kuzatuvni davom ettirish tavsiya eti/adi.
-
SPIRULINANING JISMONIY YUKLAMALAR PAYTIDA ORGANIZMNI TIKLASHDA TUTGAN O‘RNI
Yuqori darajadagi jismoniy yuklamalar sharoitida sportchilarda organizmni samarali tikiash dolzarb masalalardan biridir. Ushbu tadqiqot spirulinaning — tabiiy antioksidantlar va biologik faol moddalar manbai sifatida —- ekstremal jismoniy yuklamalarda hayvonlar modeli asosida mushak to'qimalari va miokardning morfofunktsional xususiyatlariga ta’sirini o‘rganish, shimingdek, uni sport amaliyotida metabolik qo‘llab-quvvatlash vositasi sifatida baholashga bag ‘ishlangan. Eksperimental tadqiqot natijalari shuni ко ‘rsatdiki, spirulina qabul qilish fonida to ‘qimalarning shikastlanishi kamayadi va regeneratsiya tezlashadi, bu morfometrik va immunogistokimyoviy tahlillar bilan tasdiqlandi. Klinika bosqichida yosh sportchilarda funksional ко ‘rsatkichlar yaxshilanishi va jismoniy bardoshlik oshishi qayd etildi. Olingan natijalar spirulinani organizmni tikiash jarayonlarini optimallashtiruvchi va sport natijalariniyaxshilovchi istiqbolli vosita sifatida ко ‘rib chiqishga asos beradi.
-
Sportchilarda progressiv miopiyani oldini olish usullari
Ushbu maqolada sportchilar orasida progress™ miopiyaning rivojlanish xavfini kamaytirishga qaratilgan zamonaviy profilaktik chora-tadbirlar, diagnostika usullari va individual yondashuvlar tahlil qilingan. В и tadbirlar miopik sportchilaming ко ‘rish qobiliyatini saqlab qolish va sportda yuqori natijalarga erishish uchun muhitn ahamiyatga ega.
-
TURLI O'YIN AMPLUALARIDAGI FUTBOLCHILARDA ANTROPOMETRİK KO'RSATKICH IDEKSLARNING QIYOSIY XUSUSIYATLARI
Adabiyot ma'lwnotlari va sport natijalarini yaxshilash guruhidagi 849 nafar futbolchining antropometrik ko'rsatkichlari bo'yichao'z tadqiqotlarimiz natijatari, jumladan tana massasi indeksi (TMI), Skeliya, Livi, Erisman indekslari tahlil qilindi. Antropometrik ko'rsatkichlarning taqsimlanishi va shakllanishiningfutbolchilarning o'yin holatiga bog'liqligi aniqlandi. Sportni takomillashtirish guruhidagi futbolchilarning individual morfofunksional xususiyatlariga qarab, mashg'ulotlar va musobaqa oldiyuklamalarnishakllantirish va rejalashtirish zarurati asoslanadi. Turli o'yin amplualaridagi futbolchilarni tayyorlash dasturlarini individuallashtirish muhimligi qayd etildi.
-
XALQARO MUSOBAQALARDA SPORTCHILARNING EPIDEMIOLOGIK XAVFSIZLIGINI TA'MINLASHDA INFEKTSIONLI SKRINING ROLI
Ushbu maqolada sportchilarning infeksiyalarga moyilligi va uni kamaytirishning zamonaviy usullari tahlil qilinadi. Virus I ar, bakteriyalar vazamburug ‘lar kabi patogenlar hamda ularningyuqishyo ‘I lari ко ‘rib chiqiladi. Sportda PZR tahlili va virus yuklamasini baholash, mikrobiota holati va jismoniy zo ‘riqish ta sirida immun tizimdagi о ‘zgarishlar muhim ahamiyat kasb etadi. Shuningdek, raqamli texnologiyalar, sun ’iy intellekt va mobil ilovalardan foydalanish orqali individual infeksion monitoringni tashkil etish masalalari muhokama qilinadi. Sport tashkilotlarida barqaror infeksion nazorat tizimini yaratish bo ‘yicha takliflar keltiriladi.
-
Yakka kurash bilan shag'llangan sportchilarning antropometrik xususiyatlari
Ushbu maqolada o'zbekistonlik: sportchilarningfunksionalxususiyatlarinian iq lash maqsadidayakkakurash turlari (boks, dzyudo, erkin kurash) bilan shug ‘ullanuvchi sportchilarda veloergometriya va spirometriya testlari natijalari keltirilgan.
-
Yakka kurash bilan shag'llangan sportchilarning antropometrik xususiyatlari
Ushbu maqolada o'zbek sportchilarining namunaviy xususiyatlarini aniqlash maqsadida tana uzunligi va vazni, ко'кгак qqfasi, yelka, kestirib va boldir atrofi kabi antropometrik parametrlar, shuningdek, boks, dzyudo va erkin kurash bilan shug'ullanadigan sportchilar uchun antropometrik ko'rsatkichlar keltirilgan.
-
YOSH SPORTCHILARNING EHOKARDIOGRAFIK XUSUSIYATLARI: JINSIY VA SPORT TURLARI BO’YICHA MOSLASHUVLAR
Sport mashqlari yurak-qon tomir tizimidajins va sport turiga bog Tiq holda moslashuvlarga olib keladi. Tsiklik sport turlari (kanoeda eshkak eshish, velosport) ektsentrik gipertrofiyani, о ‘yinli sport turlari (voleybol, dzyudo) esa aralash o'zgarishlami keltirib chiqaradi. 66 nafar sportchi tekshirildi (16-17 yoshli): kanoeda eshkak eshish (n=20), velosport (n—22), voleybol (n=ll), dzyudo (n=13). Yakuniy diastolik o'lcham о 'lcham (YDO ), yakuniy sistolik о ‘lcham (YSO ), chap qorinchaning miokard massasi (ChQMM), ChQMM indeksi (iChQMM), otish fraksiyasi (OF), yakuniy diastolik hajm (QDH), yakuniy sistolik hajm (QSH), E/A nisbati o'lchandi. T-test va ANOVA (p < 0.05) qo'llanildi. Engyuqori YDO' (50.6 ± 5.0 mm) va ChQMM (159.0 ±47.6 g) kanoeda eshkak eshish aniqlangan. Erkaklarda YDO ‘ (+3-5 mm) va ChQMM (+40-60 g) ayollarga qaragandayuqori bo ‘Idi (p < 0.05). Tsiklik sport turlari о ‘yinli turlarga nisbatan ко ‘proq hipertrofiyani ко ‘rsatdi (p < 0.05). YS0‘ о‘xshash edi (31.1-31.9 mm). Voleybol engyuqori E/A (2.3 ± 0.2) ко ‘rsatkichiga ega bo ‘Idi.
-
Yosh suzuvchilar organizmining yosh davrlaridagi funksional parametrlarining qiyosiy xarakteristikalari
Ushbu maqoladayoshsuzuvchilarningyillikmashg'ulot tsiklidavomidagifunktsionalko'rsatkichlari vayurak-qon tomir ko’rsatkichlari, shu jumladan musobaqalarga tayyorgarlik ko'rib chiqiladi va yosh guruhlari bo'yicha taqqoslanadi. Maqolada Robinson, Ruffier, funktsional o'zgarish va moslashuvchanpotentsial indekslari, shuningdek, puls bosimi, daqiqali qon hajmi, umumiy tomir qarshiligi, yurak chiqishi va ba'zi antropometrik ko'rsatkichlar ko'rib chiqiladi.
-
YOSH SUZUVCHILAR ORGANIZMINING ANTROPOMETRIK VA MORFOMETRIK PARAMETRLARINING XUSUSIYATLARI
Maqola yosh suzuvchilarning antropometrik ko'rsatkichlari va indekslarini o'quv jarayonining yillik tsikli dinamikasida o'rganish, gender tahlili bo'yicha musobaqalarga tayyorgarlik ko'rishga bag'ishlangan.
-
АЙРИМ СПОРТ ГЕНЛАРИНИНГ АЛЛЕЛ-ГЕНОТИП ВАРИАНТЛАРИНИ СПОРТЧИЛАРНИНГ ПСИХОТИП ВА АСАБ ФАОЛИЯТИ КЎРСАТКИЧЛАРИНИ ЎЗАРО БОҒЛИҚЛИГИНИ БАҲОЛАШ
Ушбу мақолада АСЕ, PPRA и PPRGCla генларининг аллел-генотип вариантларини спортчиларнинг психофенотип ва асаб фаолияти кўрсаткичлари билан ўзаро боглиқлини баҳолашнинг натижалари келтирилган.
-
Айрим спорт турларида спортчилар натижадорлигини оширувчи нейропсихобиологик ва генетик омиллар
Ушбу макрлада жисмоний иш қобилиятининг нейропсихобиологик, генетик характеристикалари ҳамда айрим спорт генларнинг аллел-генотип вариантлари ва уларнинг ассоциациялари келтирилган.
-
БАЪЗИ СПОРТ ТУРЛАРИДА НЕЙРОПСИХОБИОЛОГИК МОДЕЛ ДОИРАСИДА СПОРТДАГИ МУВАФФАҚИЯТНИНГ ПСИХОЛОГИК-ГЕНЕТИК ДЕТЕРМИНАНТЛАРИНИ ЎРГАНИШ
Ушбу мақолада циклик спорт турларида спорт муваффақиятининг психологик ва генетик детерминантларини, ҳиссий барқарорликнинг генетик предикторлари ва нейромедиаторлар метаболизмининг генетик жиҳатдан аниқланган хусусиятларини ўрганиш бўйича маълумотлари тақдим этилган.
-
Витамин D рецептори (VDR)) гени полиморфизмларининг элита спортчиларда жисмоний иш қобилияти билан боғлиқлиги
Ушбу тадқиқотда витамин D рецептора (VDR) гени полиморфизмлари — rs2228570 (FokI, Т>С) ва rsl544410 (BsmI, G>A) —нинг турли спорт турларини ифодаловчи 652 нафар элит спортчининг жисмоний иш цобилиятига хос кўрсаткичлари билан боглиқлиги ўрганилди. Генотиплаш реал вақтдаги ПЦР усулида, аллелъ-специфик флуоресцент зондлар ёрдамида амалга огиирилди. rs2228570 полиморфизмининг Т аллели чидамлиликка йўналтирилган спорт турлари билан шугулланувчи спортчиларда кўпроқ учраган бўлиб, аэроб метаболизм кўрсаткичлари билан боглиқ экани аницпанди. Шу билан бирга, rsl544410 полиморфизмининг G аллели тезлик-куч спорт турларида иштирок этувчи спортчиларда устунлик қилган бўлиб, бу уни юқори интенсивликдаги ва техник жиҳатдан мураккаб уаракат фаолияти билан богликугигини кўрсатади. Олинган натижачар VDR гени полиморфизмлари жисмоний иш қобилиятидаги индивидуал фарқларни шакллантиришда иштирок этишини ҳамда спорт тайёргарлигини оптималлаштириш ва спортчиларни профиллашда кўшимча генетик маркер сифатида қўлланилииш мумкинлигини кўрсатади.
-
КЕКСА ЁШЛИ БЕМОРЛАРДА ЮРАК ВА ҚОН ТОМИР ТЎҚИМАЛАРИДАГИ ДЕГЕНЕРАТИВ ЎЗГАРИШЛАРНИНГ ЭТИОЛОГИК ОМИЛЛАРИ
Аорта ва цон томирларининг дегенератке кальцинозы купинча ёшга боглиц узгаришлар ва бошца хавф омиллари билан боглиқ бўлган аорта ва бошқа томирлар деворларига калцийнинг чўкиши билан боглиц патологик жараён хисобланади. Ушбу жараённинг сабаблари хилма-хил, аммо асосийлари: ёшга боглиц узгаришлар, атеросклероз, дислипидемия, цандли диабет, артериол гипертензия, жинс ва чекиш. Сўнгги йилларда дунёнинг аксарият ривожланган мамлакатларида кузатилаётган аҳоли ёшининг оишши аорта ва қон томирлари дегенератив калъцинозининг купайишига сабаб бўлмоқда. Бундан ташкари, юракнинг дегенератив калъцинозлари кекса ёшлиларда учрайдиган касалликлар орасида етакчи ўринни эгалламоцда. Ушбу тадцицот юрак-цон томир тизимида дегенератив узгаришлар аникуюнган кекса ёшдаги беморларда касалликнинг келиб чиқишида этиологик омилларнинг кузатилиши холатларини урганиш ва уларнинг тахлилига багишланган.
-
КИСЛОТОЗАВИСИМЫЕ ЗАБОЛЕВАНИЯ: СОВРЕМЕННЫЙ ВЗГЛЯД НА ФАРМАКОТЕРАПИЮ
В статье приводятся результаты исследования кислотозависимых заболеваний (КЗЗ) пищеварительной системы — гастроэзофагеальной рефлюксной болезни, хронического гастрита, язвенной болезни желудка и двенадцатиперстного кишечника, раскрываются основные результаты исследования генотипирования больных с КЗЗ по полиморфизму С3435Тгена MDR-1 и CYP2C 19:681G>A*2, полиморфизма гена СУР2С19, их взаимосвязь с генотипами вирулентного гена Ice А инфекции Н.pylori, частота их встречаемости и влияние генотипов данных генов фармакокинетики лекарственных средств (ЛС) пациента и инфекта на эффективность эрадикационной терапии у больных с КЗЗ. Результаты данного исследования большое значение имеют в подборе персональных режимов дозирования ЛС, фармакотерапии КЗЗ, которые базируются на генотипирование больных и бактерии H.pylori.
-
ПРОБЛЕМЫ И ПЕРСПЕКТИВЫ РАЗВИТИЯ СПОРТИВНОЙ МЕДИЦИНЫ В КАЗАХСТАНЕ
В статье проанализирована область медицины, отвечающая за медико-биологическое обеспечение подготовки спортсменов, включающая в себя врачебный и функциональный контроль в спорте, в том числе допуск спортсменов к занятию спортом высших достижений.
- 1-25 / 33
- Keyingi
